Nga: Zakeeya Ali
Është përsëri ajo kohë e vitit kur sëmundjet trokasin në derë për shkak të ndryshimit të stinëve. Fëmijët janë kthyer në shkollë, moti fillon të ftohet dhe mjedisi mbushet me lloje të reja dhe të vjetra të ftohjes dhe gripit. Është shumë e lehtë për fëmijët që të marrin virozat e fundit nga bashkëmoshatarët në mjediset publike e t’i sjellin ato në shtëpi!
Më kujtohet kur i shkollonim fëmijët në shtëpi (homeschooling); ata pothuajse nuk sëmureshin kurrë, elhamdulilah, sepse nuk përziheshin me shumë fëmijë të tjerë në mjedise shkollore plot me mikrobe. Nuk e dija me siguri nëse kjo ishte gjë e mirë apo e keqe, pasi disa thonë se ekspozimi ndaj mikrobeve kur janë të vegjël i ndihmon ata të ndërtojnë imunitet për më vonë. Kjo sigurisht që kërkon më shumë kërkim nga ana ime, por ajo që di me siguri është se kur fëmijët filluan të shkonin në shkollë, nisën të sëmureshin shumë më shpesh, dhe kjo po ma lëndonte zemrën!
Të shihja fëmijët e mi të sëmurë ishte jo vetëm e dhimbshme për mua si nënë, por edhe e parehatshme për të gjithë familjen, pa harruar faktin që sëmundjet ishin ngjitëse! Me gjashtë fëmijë në një shtëpi që ndajnë dhomat, ishte e pashmangshme që nëse njëri kthehej i sëmurë, sëmundja do të përhapej në një sezon të gjatë e të lodhshëm mes shërimit dhe rishfaqjes së simptomave për shumë prej nesh.
Atëherë e kuptova se duhej të merrja masa paraprake dhe të gjeja një mënyrë më të mirë për t’u përballur me viruset e sezonit. Nuk do të dorëzohesha që kjo të ndodhte çdo vit. Kishte një mënyrë për ta luftuar këtë, kështu që fillova kërkimet dhe zbulova këshilla dhe ilaçe të shumta. Duhet t’ju paralajmëroj se përgatitja kërkon punë shtesë dhe konsistencë nga ana e nënës, por në afatgjatë, më besoni se ia vlen.
Ju lutem kini parasysh se rekomandimet e mia janë për fëmijë dhe jo për foshnja. Gjithashtu, unë nuk jam mjeke, kështu që këshillat e mia vijnë nga përvoja personale dhe nuk duhet të anashkalojnë këshillat e një profesionisti.
Hapat e parë që marr kur fëmijët sëmuren
1. Drejtimi te Allahu (xh.sh)
Nëse keni lexuar postimet e mia të mëparshme, e dini se hapi i parë dhe më i rëndësishmi drejt shërimit është mbështetja te Allahu (xh.sh). Në fund të fundit, një nga Emrat e Bukur të Allahut është Ash-Shafi (Shëruesi). Ai thotë në Kuran:
“Nëse Allahu të godet me ndonjë të keqe, askush nuk mund ta largojë atë përveç Tij…”
Profeti ﷺ thoshte:
“…dhe na shëro, se Ti je Shëruesi, nuk ka shërim tjetër përveç shërimit Tënd.”
Kërkimi i ndihmës nga Allahu përmes duave është gjëja e parë që bëj. Përdorimi i Emrave të Tij të Madhërishëm, Al-Hayy Al-Qayyum (i Amshuari, Mbajtësi i gjithçkaje), e bën lutjen edhe më të fuqishme. Unë i këndoj duatë mbi fëmijët, por edhe i nxis ata t’i thonë vetë. Ky është aspekti më i rëndësishëm që rekomandoj në shenjat e para të sëmundjes apo dhimbjes.
2. Pushim i mjaftueshëm
Gjëja tjetër që bëj është t’i bëj fëmijët të ndihen rehat dhe t’i lë të flenë sa më shumë, sepse mënyra më e mirë për të kaluar një virus është gjumi. U shpjegoj fëmijëve se si sëmundja e lodh trupin e tyre, pasi kërkohet energji për të luftuar infeksionin. Vendos një rregull: sa herë që mungojnë në shkollë, duhet të qëndrojnë në shtrat pa pajisje elektronike apo lodra, në mënyrë që të flenë, gjë që përshpejton shërimin. Nuk pranoj asnjë negocim për këtë pikë; më mirë të humbasin një ose dy ditë shkollë e të shërohen shpejt, sesa sëmundja të zvarritet për ditë të tëra.
3. Hidratimi dhe eliminimi i disa ushqimeve
Kur fëmijët sëmuren, kanë nevojë për shumë lëngje për të parandaluar dehidrimin, veçanërisht nëse kanë temperaturë. U ofroj kryesisht ujë të freskët dhe herë pas here çaje bimore të ngrohta. Gjithashtu, mund t’u jepni lëngje frutash të freskëta ose pije me elektrolite natyrale që i përgatis vetë.
Më pas, eliminoj të gjitha “ushqimet e bardha” nga dieta e tyre: drithërat, sheqerin, qumështin, djathin dhe ëmbëlsuesit e tjerë. Këto ushqime ulin funksionimin e sistemit imunitar dhe ngadalësojnë aftësinë e trupit për t’u shëruar. Për fat të mirë, kur janë të sëmurë, shumica e fëmijëve nuk kanë dëshirë të hanë ushqime të dëmshme, kështu që është më e lehtë t’i mbash larg tyre. Në vend të kësaj, u përgatis lëng mishi shtëpie, supë pule ose çaje bimore për t’u dhënë fuqi.
REKOMANDIME PËR HIDRATIMIN:
- Përzierje pluhur për hidratim (me elektrolite)
- Shishe uji termike (që ruan temperaturën)
4. I nxis fëmijët të lajnë duart shpesh
Larja e rregullt e duarve është e domosdoshme, veçanërisht kur fëmija ka sekrecione ose kollitet shumë. Unë thjesht i udhëzoj fëmijët t’i lajnë duart rregullisht për të kufizuar përhapjen e mikrobeve te vetja dhe te pjesa tjetër e familjes. Edhe pse thuhet se larja e duarve nuk i eliminon plotësisht viruset, besoj se ndihmon shumë në parandalimin e shpërndarjes së infeksionit. I shpjegoj fëmijës se larja me sapun natyral dhe ujë shpërbën sekrecionet ku bakteret shtohen me shpejtësi.
Personalisht, nuk përdor dezinfektues të zakonshëm duarsh, pasi shumë prej tyre përmbajnë përbërës të dëmshëm, parfume të panevojshme dhe kanë bazë alkooli, gjë që shkakton irritim. Megjithatë, dezinfektuesit janë praktikë kur jeni jashtë ose kur fëmija është shumë i pafuqishëm për t’u ngritur shpesh. Prandaj, ose blej dezinfektues natyralë pa alkool, ose i përgatis vetë me receta shtëpiake. Preferoj llojin me shkumë sepse harxhohet më pak dhe nuk ngjit.
REKOMANDIME PËR SAPUNIN E DUARVE:
- Sapun natyral për duar
- Sapun i pastër “Castile” (me bazë vajrash bimorë)
5. I kujtoj fëmijët të qëndrojnë ngrohtë
Sigurohem që fëmija i sëmurë të vishet trashë, veçanërisht në mëngjes dhe në mbrëmje. Kujdesem që të veshin një bluzë me kapuç ose triko që u mbulon qafën dhe mban gjoksin ngrohtë, si dhe çorape ose shapka shtëpie. Disa artikuj pretendojnë se qëndrimi ngrohtë nuk ndikon në sëmundje, por unë përdor logjikën time. Për mua, ka sens që ta mbash fëmijën ngrohtë kur është i sëmurë dhe të shmangësh rrymat e ajrit në zonat e ndjeshme si qafa, gjoksi dhe këmbët.
Nga përvoja ime, kur fëmijët nuk vishen ose nuk flenë ngrohtë, simptomat e tyre duket se përkeqësohen. Natyrisht, nëse kanë temperaturë të lartë apo nëse është verë, situata ndryshon. Disa nga gjërat që përdor për t’i mbajtur ngrohtë ose për të lehtësuar dhimbjet janë kompresat me ujë të ngrohtë ose jastëkët elektrikë ngrohës.
REKOMANDIME PËR NXEHTËSINË:
- Shishe ose qese me ujë të ngrohtë
- Jastëk elektrik ngrohës
- Jastëk ngrohës me lagështi
6. I nxjerr fëmijët të marrin ajër të pastër dhe diell
Përsëri, shumë artikuj thonë se kjo nuk ka rëndësi, por unë nuk jam dakord. Kur fëmijët marrin ajër të pastër dhe dalin nga shtëpia (e cila është e mbushur me mikrobe dhe ajër të ndenjur), ata ndihen shumë më mirë. Është ide e shkëlqyer që edhe ta ajrosni shtëpinë duke hapur dritaret. I them fëmijës të marrë frymë thellë për të mbushur mushkëritë me oksigjen, gjë që ndihmon edhe për një gjumë më të qetë.
Nuk rekomandoj nxjerrjen e fëmijëve në ajrin e natës, pasi kam vënë re se kjo i bën të kolliten më shumë. Ka një dallim mes ajrit të natës dhe atij të ditës. Edhe rrezet e diellit janë të shkëlqyera, pasi janë burim i vitaminës D, e cila është e rëndësishme për shërim më të shpejtë, pa harruar se ndihmon edhe në përmirësimin e humorit të tyre!
7. I mësoj fëmijët të teshtijnë te bërryli
I mësoj fëmijët të teshtijnë ose të kolliten te pjesa e brendshme e bërrylit, në mënyrë që mikrobet dhe sekrecionet të mos bien në kontakt me duart e tyre apo të vëllezërve e motrave. Ky është një zakon i mirë që duhet rrënjosur edhe kur nuk janë të sëmurë. Nëse kanë shumë sekrecione, i lejoj të mbajnë letra në xhep për t’i përdorur kur kanë nevojë.
Për të mos çuar dëm kutitë me letra, u jap një rrotull letër higjienike të butë që të mos u irritohet hunda nga fshirja e shpeshtë. Gjithashtu, u jap një kuti kartoni bosh ku të hedhin letrat e papastra, në mënyrë që të vazhdojnë të pushojnë dhe të mos i hedhin letrat përtokë!
8. Lagështimi i ajrit
Më pëlqen të përdor një lagështues ajri (humidifier) kur fëmijët janë të sëmurë, veçanërisht kur kanë kollë të thatë. Nëse jetoni në një klimë të thatë, është ide e mirë ta mbani ndezur herë pas here. Kam disa mënyra për të shtuar lagështinë: e para është përdorimi i një pajisjeje cilësore gjatë natës; e dyta është përdorimi i një difuzori me vajra esencialë që ndihmojnë frymëmarrjen; dhe e treta është t’i bëj të bëjnë një dush të ngrohtë e të thithin avullin. Nëse janë shumë të lodhur, thjesht mund të ulemi bashkë në banjën e mbushur me avull për rreth 15 minuta.
REKOMANDIME PËR LAGËSHTUESIT:
- Lagështues ajri për aromaterapi
- Lagështues ajri për dhomën e gjumit
9. Masazhi me vajra dhe kremra natyralë
Një nga gjërat që nuk lë kurrë pas dore është masazhi me një krem “vapor rub” që e përgatis vetë (i ngjashëm me Vicks, por pa kimikate). I lyej në shpinë, në qafë dhe në pjesën e sipërme të gjoksit, e më pas u vesh një bluzë pambuku. Kryesisht ua lyej këmbët dhe u vesh çorape gjatë natës.
Gjithashtu, përdor vajra esencialë si vaji i rigonit (antibiotik dhe antiviral natyral i fuqishëm) dhe vaji i trumzës. I holloj me vajra mbajtës si vaji i kokosit ose i ullirit dhe ua fërkoj shputat e këmbëve. Këto masazhe ndihmojnë trupin të luftojë gripin dhe e bëjnë fëmijën të ndihet i qetësuar dhe i relaksuar.
REKOMANDIME PËR VAJRAT:
- Vaj esencial i trumzës së bardhë / Vaj rigoni
- Vaj kajsie / Vaj bajameje
- Vaj kokosi i lëngshëm / Vaj ulliri
10. Inhalimi (avulli)
Kur fëmijët kanë shumë kollë ose sekrecione, i bëj të thithin avull për të paktën 10 minuta. Kjo ndihmon në lirimin e rrugëve të frymëmarrjes dhe vret viruset e bakteret në mushkëri.
I praktikoj dy mënyra: e para është me një pajisje inhalimi (facial steamer) ku hedh 2-3 pika vaj eukalipti. Kjo funksionon shkëlqyeshëm për kollën. Mënyra e dytë është ajo tradicionale me një enë me ujë të nxehtë dhe peshqir mbi kokë, por kjo kërkon shumë kujdes për shkak të rrezikut të djegies nga uji i nxehtë.
REKOMANDIME PËR AVULLIN:
- Pajisje për avull fytyre / Inhalator për sinuset
- Vaj eukalipti
11. Banjë e ngrohtë ose dush
Një tjetër metodë që e dua shumë është banja me ujë të ngrohtë dhe kripë “Epsom”. Kjo ndihmon në detoksimin e trupit duke bërë që fëmija të nxjerrë jashtë helmet përmes djersës. Pas banjës, i jap fëmijës ujë për të pirë nëse ndjen pak marrje mendsh nga detoksimi dhe e vendos direkt në gjumë. Nëse nuk keni vaskë, mund t’i lini të bëjnë një dush të ngrohtë duke hedhur disa pika vaj eukalipti në dyshemenë e dushit për rehati të shpejtë.
REKOMANDIME PËR BANJËN:
- Kripëra magnezi / Kripë Epsom
12. Shmangia e mërzisë
Nëse fëmija nuk mund të flejë, është e rëndësishme të mos mërzitet. I lë të dëgjojnë libra audio ose të shohin emisionin e tyre të preferuar. Mund të vizatojnë, të lexojnë ose të bëjnë puzzle mbi një tavolinë portative në krevat. Ndonjëherë u improvizoj një si tip çadre me çarçafë mbi divan që të ndihen “specialë” dhe të harrojnë shqetësimin e sëmundjes.
REKOMANDIME PËR FËMIJËT:
- Çadër loje për fëmijë
- Tavolinë portative për krevat
13. Përkujdesja me dashuri
Ilaçi më i thjeshtë dhe më bazik është përkujdesja me dashuri. Si nënë e zënë, mund të jetë sfidë t’i ndalësh të gjitha punët, por i kujtoj vetes se puna pret, ndërsa fëmija ka nevojë për mua në atë moment. Butësia dhe përkujdesja kanë një efekt terapeutik që i bën ata të ankohen më pak dhe të shërohen më shpejt.
14. Supat dhe ilaçet shtëpiake
Për fund, u përgatis supë pule shtëpie për të forcuar imunitetin. Për ta pasur më të lehtë, mund ta përgatisni lëngun e mishit paraprakisht dhe ta ngrini në porcione të vogla. Gjithashtu, përdor ilaçe shtëpiake si mjaltë me erëza për kollën ose çaje bimore. Së shpejti do të ndaj me ju edhe suplementet dhe vitaminat specifike që përdor.
E di që shumë nga këto këshilla duken të thjeshta, por ndonjëherë ilaçet e vjetra “të gjysheve” mbartin shumë urtësi. Unë përpiqem të mbaj një ekuilibër mes metodave tradicionale dhe atyre moderne për t’u përballur me sëmundjet e fëmijëve.
