Faza e adoleshencës është një nga fazat më delikate që njeriu kalon gjatë gjithë jetës së tij, sepse gjatë kësaj periudhe ai kalon ndryshime fizike, mendore, emocionale dhe seksuale, dhe djalli përpiqet shumë ta tundojë në këtë fazë.
Si të sillemi me adoleshentët në Islam
Duke studiuar atë që kanë thënë specialistët dhe edukatorët për këtë çështje, gjejmë këto këshilla:
- Përpiqu fort ta lidhësh të riun me shokë të mirë, sepse shoqëria ndikon shumë tek njeriu. Siç thuhet: Mos pyet për njeriun, por pyet për shokët e tij, sepse secili ndjek shëmbullin e shokëve të vet.
Le të kërkojë shokë të mirë që zbatojnë mësimet fetare, që ai të mund të bashkohet me ta, të adhurojë Allahun me ta, të falë namazin në xhemat dhe të mësojë dije të dobishme. - I lutemi Allahut që t’i mundësojë vëllait tënd të gjejë shokë të mirë që ta ndihmojnë për vepra të mira.
- Mbaji kohën të mbushur me aktivitete të dobishme, fetare dhe botërore, dhe mos e lër të ketë shumë kohë të lirë, sepse kjo është shkak i madh për probleme. Regjistroje në aktivitete të dobishme shoqërore që të përfitojë dhe të jetë i dobishëm për të tjerët.
- Nxito ta martosh nëse është e mundur, sepse Profeti ﷺ ka thënë:
“O të rinj, kush prej jush ka mundësi, le të martohet, sepse kjo e ruan më mirë shikimin dhe nderin. E kush nuk ka mundësi, le të agjërojë, sepse agjërimi është mburojë për të.”
(Buhariu 5066, Muslimi 3464) - Lutu shumë për të, që Allahu ta bekojë dhe ta udhëzojë.
- Inkurajoje për adhurime dhe largoje nga çdo gjë e ndaluar, e dyshimtë ose e papëlqyer.
- Mos e lër të përdorë mjetet moderne të komunikimit në mënyrë të papërshtatshme; mbaje larg tyre, përveçse për nevoja. Për shembull, mos e le të përdorë internetin në dhomë të mbyllur; vendose kompjuterin në hapësirë të përbashkët.
Çështje Fikhhu të lidhura me adoleshencën
Kur i riu arrin pjekurinë (pubertetin):
1. Ai është i detyruar t’i zbatojë të gjitha rregullat e Islamit
Duhet të falë namazin, të agjërojë Ramazanin, të japë zekat nëse e ka detyrim dhe të kryejë haxhin nëse ka mundësi.
Meqë namazi nuk është i vlefshëm pa abdes, ai që arrin përgjegjësinë duhet të mësojë rregullat e namazit dhe pastrimit, sepse Allahu thotë:
“Kur të ngriheni për namaz, lani fytyrat dhe duart deri në bërryla, fshijini kokat dhe lani këmbët deri në kyçe.” (El-Maideh 5:6)
Profeti ﷺ ka thënë:
“Namazi i atij që e prish abdesin nuk pranohet derisa të marrë abdes.”
(Narron Buhariu)
Po ashtu:
“Nuk pranohet namazi pa abdes, dhe nuk pranohet sadakaja nga malli i vjedhur të luftës.”
(Narron Muslimi)
Shpjegime të plota për abdesin dhe guslin gjenden në referencat klasike të fikhut.
Një nga shenjat e pubertetit është dalja e qimeve të trasha në organet gjenitale dhe sqetull. Profeti ﷺ ka mësuar të hiqen: qimet e sqetullave të shkulen dhe qimet e pjesës intime të rruhen.
2. Kur diçka bëhet detyrim për të, ai duhet të mësojë rregullat e saj
Al-Qarrafi transmeton konsensusin se personi i përgjegjshëm nuk duhet të bëjë asnjë veprim (si tregti, huazim, namaz, pastrim, etj.) pa mësuar më parë rregullat e Allahut për atë çështje.
Ai që mëson dhe vepron sipas njohurisë, i bindet Allahut dyfish. Ai që as nuk mëson, as nuk vepron, e kundërshton Allahun dyfish. Ai që mëson, por nuk vepron, fiton një bindje dhe një mosbindje.
Mësimi i detyrimeve fetare është i lehtë për atë që Allahu ia lehtëson; kështu që secili të përpiqet të mësojë dhe të veprojë sipas dijes, duke iu lutur Allahut për udhëzim.
Allahu e di më së miri.
